Tuesday, 03 08 2021
Ռուբեն Ռուբինյանը՝ Արմեն Գրիգորյանի՝ «Լեռնային Ղարաբաղի տարածք» եզրույթի մասին
Չարաճճի պահվածքով ընդդիմությունը հարամ անելու սկզբունք է որդեգրել․ հուսով եմ՝ կսթափվեն․ Լուսինե Բադալյան
11:35
Աշխարհի ամենահարուստ մարդկանցից մեկն ամուրի է դարձել
Ադրբեջանը չի կարող ցանկացած պահի մտնել ՀՀ տարածք․ դա ապացուցվել է մեկ շաբաթ առաջ․ Ռուբինյան
ՊԵԿ-ը հորդորում է ակտիվ մասնակցել մաքսային ձևակերպումների մասնագետի որակավորման դասընթացներին
Նախկինում ծրարներ կամ քսակներ կային, հեղափոխությունից հետո մութ գործարքներ չկան․ Ռուբինյանը
Հայաստանում կորոնավիրուսի հետևանքով մահվան դեպք չի գրանցվել․ 237 նոր դեպք է հաստատվել
Ձեր՝ Թուրքիայում գտնվելու նպատակը և շարժառիթը անհայտ է․ Աննա Մկրտչյանը՝ Ռուբեն Ռուբինյանին
11:05
Հայաստանում SoftConstruct-ի աջակցությամբ անցկացվեց համերգաշար նվիրված ԽՍՀՄ և ՀՀ ժողովրդական արտիստներին
Հեղափոխությունը և ընտրությունները թույլ են տվել կոշտ, հանդուրժող քաղաքական բանավեճ ծավալել. Ռուբինյան
Հակառակորդը կրակոցներ է արձակել ՀՀ ՊՆ մարտական դիրքի ուղղությամբ. վնասվել է ավտոմեքենան. ՔԿ
Հայտնի են ԱԺ նախագահի երեք տեղակալների թեկնածուների անունները
ԵՏՀ կոլեգիայի նախագահը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին
«Հայաստանն» ու «Պատիվ ունեմը» ՍԴ-ում վիճարկելու են ԱԺ նախագահի ընտրության արդյունքները
Կայծակը հարվածել է Օստանկինոյի աշտարակին
Մինչև 1994 թվականի սահմանները չվերականգնվեն, հայ ազգը ապրելու երաշխիքներ չի ունենալու, Հայաստան չի լինելու
Ալիևը չի կարող գործեր վարել ԱՄՆ-ի հետ առաջվա պես. Ներկայացուցիչների պալատի որոշումը Վաշինգտոնի առաջին ազդակն էր
Միգրանտներին վերաբերող խստացումները կան, որոնք կվերաբերվեն նաև ԵԱՏՄ անդամ երկրների քաղաքացիներին. Որոնք են դրանք
Ի՞նչ պաշտոն կստանձնի Տիգրան Ավինյանը. «Փաստ»
ԱԺ ընդդիմությունը որոշել է դիմել ՍԴ. օգտվելու են ԲՀԿ-ի փորձից․ «Հրապարակ»
«Պատիվ ունեմ»-ին էլ հանձնաժողով կհասնի․ «Հրապարակ»
Ով է Գագիկ Ջհանգիրյանի լուր բերող խորհրդականը․ «Ժողովուրդ»
ՔՊ-ն սպասում է «Հայաստան» դաշինքին. «Ժողովուրդ»
Այսօր էլեկտրաէներգիայի անջատումներ են սպասվում Երևանում և 5 մարզում
Ինչ ռիսկեր է պարունակում եկամտահարկի դադարեցումը
«Այդ նոր լաբորատորիան, որին անվանում են տարածաշրջանում միակը, իրականում «թմրեցնող հաբ է», որպեսզի ապօրինի կառուցված գործարանը ապօրինաբար շահագործվի». բաց նամակ վարչապետին
08:47
Տոկիո-2020. Կարեն Ասլանյանը պարտվեց, իսկ Չալյանը կմրցի ադրբեջանցու հետ
Անուշիկ Ավետյանն ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից
08:30
Live. «Առաջին լրատվական» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոն
Անի Ավետյանին ազատվել է Տիգրան Ավինյանի ռեֆերենտի պաշտոնից

ԱՄՆ դեսպան․ Իշխանության այսպիսի չարաշահումը մնում է Հայաստանի ամենամեծ մարտահրավերը

«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Հայաստանում Միացյալ Նահանգների արտակարգ և լիազոր դեսպան Ռիչարդ Միլսը:

ԴԵՍՊԱՆ ՄԻԼՍԸ՝ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

– Բարև Ձեզ, Ձերդ գերազանցություն: Շնորհակալ ենք մեզ հյուրընկալելու համար: Նախ՝ խնդրում եմ պատմել Հայաստանում Ձեր երեք տարվա դիվանագիտական գործունեության մասին՝ որպես դեսպանի: Ի՞նչ տպավորություններ եք ստացել մեր երկրից, հայաստանցիներից: Փոխե՞լ եք արդյոք ինչ-որ բան Ամերիկայի, ամերիկյան կյանքի և քաղաքականության մասին հայերի պատկերացումներում:

– Նախ՝ շնորհակալ եմ, Արամ, այս հնարավորության համար: Ինձ համար ուրախալի է առիթ ունենալ խոսելու և հաղորդակցվելու ձեր լսարանի հետ, որն իմ կարծիքով՝ ամենատեղեկացված և ակտիվ լսարաններից է Հայաստանում: Հետադարձ հայացք նետելով Հայաստանում իմ պաշտոնավարման երեք տարիներին՝ ես տեսնում եմ բազմաթիվ ձեռքբերումներ, որոնց հասել ենք ես և իմ թիմը: Հավանաբար գիտեք, որ այս երեք տարիների ընթացքում մենք չորս գերակա ուղղությունների շուրջ ենք կենտրոնացրել մեր աշխատանքները, և այդ շարքում առավել մեծ կարևորություն ունեցող գործոնը, որը կարևորվել է Հայաստանի կառավարության և գործարար համայնքի կողմից, Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների միջև առևտրային և գործարար կապերի խորացումն ու ամրապնդումն է: Եվ ես ուրախ եմ, որ այս երեք տարիների ընթացքում մենք տեսել ենք, որ Հայաստանում ավելացել են ամերիկյան ներդրումները, ավելացել է երկկողմ առևտուրը Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների միջև, որը 2009թ. անկում էր ունեցել, և միայն անցած տարվա ընթացքում ավելի քան 35 տոկոս առևտրաշրջանառության աճ է գրանցվել մեր երկու երկրների միջև:

Մյուս առաջնահերթությունը՝ աջակցել այն մարդկանց, այն «ձայներին» քաղաքացիական հասարակության մեջ, գործարար շրջանակներում և կառավարությունում, որոնք ուզում են պայքարել կոռուպցիայի դեմ, որը լուրջ խնդիր է ամբողջ աշխարհում՝ բոլոր երկրներում, և կարծում եմ, որ հիմա այս խնդիրն ավելի շատ է քննարկվում, և քաղաքացիական հասարակությունն ու կառավարությունը ավելի մեծ ուշադրություն են դարձնում կոռուպցիայի դեմ պայքարին: Եվ սա շատ դրական երևույթ է: Բայց ընդհանուր առմամբ ես և իմ թիմը ամենաշատը հպարտ ենք նրանով, որ վերջին երեք տարիներին երկկողմ հարաբերությունները խորացել են նաև ժողովրդական (people to people) մակարդակում: Ավելի շատ ամերիկացիներ են այցելում Հայաստան: Ավելացել է Միացյալ Նահանգներում ուսանող Հայաստանի քաղաքացիների թիվը մեր ծրագրերի և մասնավորապես FLEX ծրագրի շրջանակում, երբ ավագ դպրոցի աշակերտներն են մասնակցում: Այնտեղ նրանք սովորում են, ծանոթանում Միացյալ Նահանգներին, բայց նաև ամերիկացիներն են ծանոթանում Հայաստանին և ավելի շատ բան իմանում այն արժեքների մասին, որոնք մենք կիսում ենք:

ՀԱՅ-ԱՄԵՐԻԿՅԱՆ ԵՐԿԿՈՂՄ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

– Ի՞նչ քայլեր է հարկավոր ձեռնարկել հայ-ամերիկյան հարաբերությունների մակարդակը բարձրացնելու համար: Հայաստանում ԱՄՆ նախկին դեսպան Ջոն Հեֆերնը, որն արդեն բարձր պաշտոն էր զբաղեցնում պետքարտուղարությունում, մի անգամ ասաց, որ Միացյալ Նահանգները ցանկանում է օգնության տրամադրման վրա հիմնված երկկողմ հարաբերությունները Հայաստանի հետ զարգացնել՝ հասնելով առևտրային համագործակցության վրա հիմնված հարաբերությունների:

Այո, նախկին դեսպան Հեֆերնը շատ դիպուկ է նկարագրել մեր նպատակը: Մենք ցանկանում ենք փոխակերպել հիմնականում օգնության տրամադրման վրա հիմնված հարաբերությունները՝ դրանք վերածելով հարաբերությունների, որոնց հիմքում երկկողմ առևտրային կապերն են: Ինչպես արդեն նշեցի՝ մենք ունենք առաջընթաց այս հարցում: Երբ նայում ենք վիճակագրությանը, տեսնում ենք առևտրաշրջանառության, օտարերկրյա ներդրումների ավելացում, և Միացյալ Նահանգների կողմից կատարված երեք խոշորագույն ներդրումներից երկուսը կատարվել են վերջին երկու տարիների ընթացքում: Բայց դուք ճիշտ եք, որ անելիք դեռևս շատ կա: Թե՛ մենք և թե՛ Հայաստանի կառավարությունը դեռևս անելու շատ բան ունենք, որպեսզի մեր հարաբերությունները առևտրային, տնտեսական ոլորտներում առավել խորանան:

Եվ ես ուզում եմ նշել՝ կարևոր է, որ կառավարությունը Հայաստանում խաղի հավասար կանոններ ապահովի բոլոր գործարարների համար՝ լինեն նրանք ամերիկացի, եվրոպացի, ռուս, թե չինացի: Ես անկեղծ կլինեմ՝ մինչ օրս, երբ ամերիկացի ներդրողը կամ գործարարը գալիս է դեսպանատուն՝ քննարկելու հնարավոր ներդրումը կամ առևտրային գործարքը Հայաստանում, առաջին հարցը, որ նա տալիս է ինձ, հետևյալն է՝ կարո՞ղ եմ համոզված լինել, որ իմ հանդեպ կլինի արդարացի և հավասար մոտեցում: Եվ կարծում եմ՝ սրա գաղտնիքն այն է, որ Հայաստանն ունենա ազատ, արդար և անկախ դատական համակարգ, անկախ դատավորներ, որոնք կարող են արդար վճիռներ կայացնել: Եվ ես շատ ուրախ եմ, որ վարչապետի կողմից, ինչպես նշվել է մեր զրույցներում, այս հանգամանքը ևս կարևորվում է, և նա գիտակցում է անկախ դատարանի կարևորությունը ամերիկյան գործարարների և ներդրողների համար: Եվ դա նրա կողմից իրականացվող բարեփոխումների կարևոր ուղղություններից մեկն է: Այդ բարեփոխումները միտված են մրցունակության բարձրացմանը և Հայաստանում ազատ, արդար, մրցակցային միջավայր ձևավորելուն:

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ «ՑԱՎՈՏ ՏԵՂԸ»

Եվ կրկին գալիս ենք զսպման և հակակշիռների մեխանիզմի ստեղծման խնդրին, մի համակարգ, որն իմ կարծիքով՝ ամերիկյան ժողովրդավարության մեծագույն ձեռքբերումներից է և շատ լավ օրինակ այլ երկրներին: Հայաստանն ունի պետական ինստիտուտներ, բայց դրանք լավ չեն գործում, անկախ չեն, իշխանության ճյուղերն, ըստ էության, տարանջատված չեն: Ինչպե՞ս կարելի է լուծել այս խնդիրը, որպեսզի խորհրդարանը, դատական համակարգը և մյուս հաստատությունները կախված չլինեն կառավարությունից, պետության ղեկավարից:

– Համամիտ եմ ձեզ հետ, որ ամերիկյան ժողովրդավարության կարևորագույն ձեռքբերումներից մեկը զսպումների և հակակշիռների մեխանիզմի ձևավորումն է: Կոնգրեսը գործում և զսպում է նախագահի իշխանությունը, նախագահը գործում և զսպում է դատարանների իշխանությունը, դատարանները զսպում և հակակշռում են թե՛ Կոնգրեսին և թե՛ նախագահին: Սակայն մեր ժամանակներում՝ 21-րդ դարում, ժողովրդավարության կարևորագույն բաղադրիչն ու զսպման մեխանիզմը ազատ, ակտիվ քաղաքացիական հասարակությունն է, ինչպես նաև ազատ և անկախ մամուլը: Իսկապես սա հայկական ժողովրդավարության ցավոտ տեղերից մեկն է՝ զսպումների և հակակշիռների սեփական համակարգը ձևավորելու և իշխանության թևերը տարանջատելու առումով: Աշխատանքն այս ուղղությամբ դեռևս շարունակվում է: Բայց հուսադրող է այն փաստը, որ Հայաստանն ունի շատ ակտիվ և կենսունակ քաղաքացիական հասարակություն և ազատ մամուլ: Նաև տեսնում եմ, որ ավելի շատ քաղաքացիներ են մասնակցում քաղաքական գործընթացներին իրենց գյուղերում, մարզերում, և սա ևս շատ կարևոր գործոն է ժողովրդավարության համար:

ՊԱՅՔԱՐ ԿՈՌՈՒՊՑԻԱՅԻ ԴԵՄ

– Կոռուպցիան հիմնական խնդիրներից մեկն է, որի մասին Դուք բարձրաձայնել եք Հայաստանում Ձեր դիվանագիտական առաքելությունը սկսելուց անմիջապես հետո: Օրինակ, իմ կարծիքով՝ հնարավոր չէ հասնել լուրջ հաջողության կոռուպցիայի դեմ պայքարում՝ առանց ունենալու իսկապես ժողովրդավարական իշխանություն, առանց իշխանության փոփոխության ընտրությունների միջոցով և իշխանության լեգիտիմության շատ ամուր պաշարի: Ինչպե՞ս Դուք կբնութագրեք կոռուպցիան և դրա դեմ պայքարը: Այս տարիների ընթացքում որևէ առաջընթաց գրանցվե՞լ է:

Դուք ճիշտ եք՝ հիմնական առաջնահերթություններից մեկը, որ ես հռչակեցի Հայաստան ժամանելուց հետո, աջակցելն էր Հայաստանում այն մարդկանց, ովքեր փորձում են պայքարել կոռուպցիայի դեմ: Դեսպանատունը տարբեր մեխանիզմներ ունի այդ աշխատանքների իրականացման համար: Դրանցից են, այո, ֆինանսավորել քաղաքացիական հասարակության այն խմբերին, որոնք աշխատում են այս խնդրի վրա: Մենք նաև մարզում, սովորեցնում ենք լրագրողներին հետաքննել կոռուպցիոն գործարքները, կարդալ բանկային հաշիվները և հետևել դրամական հոսքերին: Մեր գործունեության մյուս ուղղությունը աշխատանքն էր կառավարության, այն պաշտոնյաների հետ, ովքեր լծված էին կոռուպցիայի դեմ պայքարի գործին և ցանկանում էին փոփոխություններ իրականացնել համակարգում: Այդ պատճառով մենք որոշեցինք աջակցել հակակոռուպցիոն խորհրդին, որը ձևավորվեց նախորդ վարչապետի ղեկավարության ներքո, և մենք ուզում էինք տեսնել, թե այդ խորհուրդը կլինի՞ արդյունավետ: Մենք ի սկզբանե ասել էինք, որ եթե խորհրդի աշխատանքներն արդյունք չտան, մենք կդադարեցնենք մեր աջակցությունը: Եվ պիտի ասեմ, որ առաջին հարցերից մեկը, որ մենք քննարկել ենք վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հետ իր՝ վարչապետի պաշտոնը ստանձնելուց հետո, վերաբերում էր հակակոռուպցիոն խորհրդի աշխատանքին, և երկուսս էլ համաձայնեցինք, որ խորհուրդն այնքան արդյունավետ չէ, որքան ուզում էինք, ուստի հակակոռուպցիոն խորհրդի համար նախատեսված միջոցները վերաուղղորդեցինք այլ նպատակների:

Բայց ինձ թվում է, որ անհրաժեշտ է նախևառաջ հստակեցնել, սահմանել, թե ինչի մասին ենք խոսում, երբ անդրադառնում ենք կոռուպցիայի խնդրին: Կարծում եմ՝ մենք հասել ենք էական առաջընթացի մի ոլորտում, և դուք կարող եք ուղղել ինձ, եթե սխալվում եմ: Դա այսպես կոչված՝ պետական, առօրյա մատուցվող ծառայությունների ասպարեզում կոռուպցիայի կրճատումն է: Սրանք այն ծառայություններն են, երբ մարդիկ դիմում են, օրինակ, վարորդական վկայական ստանալու, կենսաթոշակի, դպրոցի հետ կապված հարցերով: Կարծում եմ՝ այս ուղղությամբ քաղաքացիական հասարակության, կառավարության ջանքերով, Միացյալ Նահանգների և միջազգային հանրության այլ անդամների աջակցության շնորհիվ հնարավոր է դարձել դրական տեղաշարժեր արձանագրել:

Կոռուպցիայի այն տեսակը, որն առավել մտահոգիչ է, և որը հետ է պահում ամերիկյան ներդրողներին, այն կոռուպցիան է, որի հետևանքով փակվում են շուկաները, ձևավորվում է անարդար մրցակցություն: Դա այն է, երբ տնտեսական, քաղաքական կապեր ունեցող ազդեցիկ մարդիկ ծառայեցնում են իրենց հնարավորություններն ու լծակները իրենց շահերին, և արդյունքում ստեղծվում է անարդար միջավայր, չեն հաստատվում խաղի հավասար պայմաններ: Կարծում եմ՝ կոռուպցիայի այս դրսևորումն ու իշխանության այս տեսակ չարաշահումը շարունակում են մնալ Հայաստանի ամենամեծ մարտահրավերը և ամենամեծ խոչընդոտը բացելու երկիրը առևտրի և ներդրումների համար:

ՄԻԱՑՅԱԼ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐԸ ԵՐԿԸՆՏՐԱՆՔԻ ԱՌՋԵՎ ՉԻ ԿԱՆԳՆԵՑՆՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ

– Եկեք անցնենք մեկ այլ կարևոր թեմայի՝ միջազգային իրադրությանը և հնարավոր ազդեցությանը մեր տարածաշրջանի և Հայաստանի վրա: Ի՞նչ վիճակում են Միացյալ Նահանգների և Ռուսաստանի հարաբերությունները: Ամերիկյան պատժամիջոցներ, «կրեմլյան ցուցակ», որոշ հայ օլիգարխներ այդ ցուցակում: Այս պատժամիջոցները կարո՞ղ են բացասաբար ազդել Հայաստանի վրա:

Նախ՝ շնորհակալ եմ այս հարցը բարձրացնելու համար, որովհետև կարծում եմ՝ Միացյալ Նահանգներ-Ռուսաստան հարաբերությունները միջազգային ամենակարևոր հարցերից են, և դրանք իսկապես ազդում են Հայաստանի վրա: Նախագահ Թրամփը դեկտեմբերին հրապարակված Ազգային անվտանգության ռազմավարության մեջ շատ հստակ գնահատական է տվել Ռուսաստանին՝ նշելով, որ մենք դիտում ենք Ռուսաստանը որպես մարտահրավեր նետող պետություն, որը փորձում է հետ մղել ամերիկյան ազդեցությունը աշխարհում: Այս երկիրը ագրեսիվ, ապակայունացնող գործողություններ է իրականացրել ոչ միայն Սիրիայում, այլև Եվրոպայում: Ռուսաստանի ներխուժումը Վրաստանի տարածք, Ուկրաինայի հողերի բռնազավթումը թերևս ամենավտանգավոր սպառնալիքներն են եվրոպական անվտանգության համար Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո: Միաժամանակ, սակայն, նախագահ Թրամփը հստակեցրել է, որ մենք կարող ենք աշխատել և կաշխատենք Ռուսաստանի հետ այն ոլորտներում, որտեղ ունենք ընդհանուր շահեր և նպատակներ: Նման ոլորտներից մեկը Մինսկի խմբի գործընթացն է՝ ուղղված Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորմանը: Մինսկի խմբի համանախագահները շարունակում են շատ լավ աշխատել միմյանց հետ, և երկու երկրները կարողանում են համագործակցել այս խնդրի շուրջ:

Ուզում եմ նաև շեշտել այն հանգամանքը, որ չնայած ներկայիս խնդիրներին և դժվարություններին Միացյալ Նահանգներ-Ռուսաստան հարաբերություններում՝ Միացյալ Նահանգների կառավարությունը հասկանում է, որ Հայաստանը պետք է լավ հարաբերություններ ունենա Ռուսաստանի հետ տնտեսական, դիվանագիտական, մշակութային և այլ ոլորտներում: Մենք երկընտրանք չենք առաջադրում Հայաստանին, չենք ասում, թե պետք է ընտրություն կատարել մեր և Ռուսաստանի միջև: Մենք ասում ենք, որ հարաբերությունները Միացյալ Նահանգների, Ռուսաստանի, Չինաստանի, Եվրամիության հետ չեն հակասում միմյանց: Միացյալ Նահանգների նպատակն այն է, որ Հայաստանը կարողանա ինքնիշխան որոշումներ կայացնել այն մասին, թե ինչպես պիտի զարգանա հետագայում քաղաքականապես, ինչպես պիտի զարգացնի իր տնտեսությունը, ում հետ պիտի ունենա ռազմական հարաբերություններ: Մենք ուզում ենք օգնել ձեզ լինելու այնքան անկախ, որպեսզի ինքնուրույն կայացնեք ձեր որոշումները:

Ավարտելով միտքս՝ ուզում եմ ասել, որ Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսի կողմից սահմանված պատժամիջոցներն ուղղված են Ռուսաստանի վատ պահվածքի դեմ՝ Ուկրաինայում նրա ագրեսիայի, Միացյալ Նահանգների նախագահական ընտրություններին և Եվրոպայում մեր դաշնակիցների ընտրություններին միջամտելու պատճառով: Ձեր կողմից նշված ցուցակում, որը պատրաստվել է Կոնգրեսի պահանջով, ներառված են այն անհատները, օլիգարխները, պաշտոնյաները, որոնք ներկայացնում են պարոն Պուտինի մերձավոր շրջապատը: Եվ սա զգուշացում է բոլոր նրանց համար, ովքեր երբևէ կարող են գործ ունենալ Ռուսաստանի կառավարության, ռուսական կազմակերպությունների հետ: Ես, իհարկե, չեմ կարող երաշխիքներ տալ ապագայի համար, բայց եթե հետագայում այդ կառույցներից որևէ մեկի հետ գործարքներ լինեն, հնարավոր է նաև պատժամիջոցների կիրառում:

ԶԵՆՔ ՄԻ՛ ՎԱՃԱՌԵՔ ՀԱԿԱՄԱՐՏՈՂ ԿՈՂՄԵՐԻՆ

– Հայ, ռուսաստանցի և ամերիկացի փորձագետները վերջին շրջանում քննարկում էին այն հարցը, թե Ռուսաստանի ռազմարդյունաբերական ընկերությունների նկատմամբ ամերիկյան պատժամիջոցները կազդե՞ն այլ երկրներին և մասնավորապես մեր տարածաշրջանի երկրներին ռուսական զենքի մատակարարումների վրա: Միացյալ Նահանգներն ունի՞ նման կոնկրետ նպատակ՝ սահմանափակելու Ռուսաստանի կողմից զենքի մատակարարումները Հայաստանին և Ադրբեջանին և այդպիսով խթանելու խաղաղության գործընթացը Լեռնային Ղարաբաղի հարցի շուրջ:

Դուք ճիշտ եք: Ռուսաստանի նկատմամբ սահմանված պատժամիջոցները պարունակում են նման դրույթ, որ դրանք կարող են տարածվել այն կառավարությունների կամ կազմակերպությունների նկատմամբ, որոնք զգալի քանակությամբ  զենք և զինամթերք ձեռք կբերեն ռուսական աղբյուրներից: Այս դրույթների պահանջները, թե կոնկրետ ի՞նչ է նշանակում «զգալի» կամ «էական քանակություն» (significant amount), դեռևս շարունակում է քննարկվել և գնահատվել ԱՄՆ պետքարտուղարության և գանձապետարանի իրավաբանների կողմից, ուստի կարծում եմ՝ դեռ շատ վաղ է ենթադրություններ անել այն մասին, թե այս դրույթն ի՞նչ հետևանքներ կարող է ունենալ Ռուսաստանից զենք գնող կառավարությունների կամ կազմակերպությունների համար: Ավարտելով պատասխանս՝ պիտի ասեմ, որ ճիշտ եք՝ Ռուսաստանը զենք է վաճառում թե՛ Հայաստանին և թե՛ Ադրբեջանին, ինչպես նաև տարածաշրջանի այլ երկրներին, օրինակ՝ Թուրքիային:

Ինչ վերաբերում է Ադրբեջանի և Հայաստանի հակամարտությանը, ապա Միացյալ Նահանգների քաղաքականությունն ու ուղերձը բոլորին (ներառյալ Ռուսաստանը) այն է, որ Ղարաբաղյան հիմնախնդրի լուծմանը նպաստելու լավագույն մոտեցումը հակամարտության կողմերին զենք չվաճառելն է: Տարածաշրջանի երկրներին զենք մատակարարելը չի նպաստում լարվածության թուլացմանը: Պատժամիջոցներով թե առանց պատժամիջոցների, մեր դիրքորոշումը մնում է նույնը՝ զենք մի՛ վաճառեք որևէ կողմին:

ՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԸ ԵՎ ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ ՎՏԱՆԳԸ

– ԱՄՆ Ազգային հետախուզության տնօրեն Դենիել Քոութսը «Համաշխարհային սպառնալիքների գնահատման» 2018թ. զեկույցում նշել է, թե լարվածությունը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում 2018 թվականին կարող է վերաճել լայնածավալ պատերազմի: Ինչպե՞ս կգնահատեք բանակցային գործընթացը ներկա պահին: Տեսնո՞ւմ եք արդյոք պատերազմի վերսկսման վտանգ:

Նախևառաջ պիտի նշեմ, որ աշխատանքները Մինսկի խմբի շրջանակներում շարունակվում են ինտենսիվ կերպով, և Միացյալ Նահանգները շարունակում է հավատարիմ մնալ Մինսկի խմբի գործընթացին: Նախորդ ամսվա սկզբին համանախագահները տարածաշրջանում էին: Նրանք հանդիպումներ ունեցան Երևանում, Ստեփանակերտում, Բաքվում: Ավելի վաղ հանդիպել էին Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարները, այնպես որ՝ ուշադրությունը բանակցությունների նկատմամբ պահպանվում է:

Հետախուզական ծառայության հաշվետվությունը, որը դուք հիշատակեցիք, քաղաքականություն մշակողների համար նախատեսված փաստաթուղթ է, որտեղ ներկայացված է, թե որ տարածաշրջաններում կարող է լինել հակամարտության բռնկում, ինչպիսի զարգացումներ կարող են լինել աշխարհում, որոնք կարող են ազդել ամերիկյան ազգային անվտանգության և միջազգային խաղաղության վրա: Ցավոք, վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում Լեռնային Ղարաբաղը մշտապես հիշատակվում է որպես բռնության և պատերազմի բռնկման հնարավոր աղբյուր: Ուստի զեկույցում տեղ գտած այս գնահատականի ուղերձը Վաշինգտոնի քաղաքականություն մշակողներին, որոշում կայացնողներին, Միացյալ Նահանգների համանախագահին և ինձ այն չէ, թե կան պատերազմի վերսկսման նոր գործոններ: Պարզապես ևս մեկ անգամ վերահաստատվում է այն փաստը, որ Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը շարունակում է մնալ շատ կարևոր հարց, որը պետք է ուշադրության կենտրոնում լինի:

ՎԱՇԻՆԳՏՈՆԸ ԿՇԱՐՈՒՆԱԿԻ ԽՐԱԽՈՒՍԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ ԵՎ ԹՈՒՐՔԻԱՅԻՆ

– Եվ վերջին հարցը՝ հայ-թուրքական հարաբերությունների մասին: Հայաստանի նախագահն ամիսներ առաջ հայտարարել էր, որ մենք 2018 թվականի գարուն ենք մտնելու առանց հայ-թուրքական արձանագրությունների: Մոտ ապագայում Անկարայի և Երևանի միջև հարաբերությունների կարգավորման, հաշտեցման նոր գործընթաց սկսելու ինչ-որ հեռանկարներ կա՞ն:

– Մենք ծանոթ ենք նախագահ Սարգսյանի այն հայտարարությանը, որ Հայաստանը կարող է դուրս գալ 2009թ. ստորագրված արձանագրությունների գործընթացից: Բայց Հայաստանի նախագահը հրապարակային ելույթների ընթացքում և մեզ հետ մասնավոր հանդիպումների ժամանակ հստակ նշել է, որ Հայաստանը շարունակում է բաց մնալ հաշտեցման հետագա հնարավորությունները դիտարկելու հարցում՝ առանց նախապայմանների, եթե այդպիսի կամք դրսևորվի Թուրքիայի կողմից: Մենք կշարունակենք խրախուսել երկու կողմերին, որպեսզի հաշտեցման եզրեր գտնեն միմյանց հետ: Դա բխում է ինչպես Հայաստանի և Թուրքիայի, այնպես էլ ամբողջ կովկասյան տարածաշրջանի շահերից:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում