Ted
«TED + www.1in.am «Առաջին Լրատվական»»՝ համաշխարհային հանրահայտ կրթական հարթակի և կայքէջի համատեղ նախագիծն է։ Այսուհետ TED-ի ամենահայտնի ելույթները, ծիծաղաշարժ և հետաքրքիր մուլտֆիլմերը հասանելի կլինեն www.1in.am-ում՝ հայերեն և ռուսերեն լեզուներով։
*
TED talks․Կամիլ Սիման. Բևեռային սառույցների գերող ֆոտոներ

Որպես նկարիչ կապերը շատ կարևոր են ինձ համար։ Իմ աշխատանքի միջոցով ես փորձում եմ ցույց տալ, որ մարդիկ բնությունից անջատ չեն, և ամեն ինչ փոխկապված է։ Ես առաջին անգամ գնացի Անտարկտիդա գրեթե տաս տարի առաջ, որտեղ ես առաջին անգամ տեսա սառցալեռներ։ Ես ցնցված էի։ Իմ սիրտը արագ էր խփում, իմ գլուխը պտտվում էր, ես փորձում էի ընկալել, թե ինչ է խոյացած իմ առջև։ Իմ կողքի սառցալեռները ջրից բարձր էին ավելի քան 60 մետր։ Ես ես չէի կարող զսպել իմ զարմանքը, որ դա ընդամենը փաթիլ էր մեկ այլ փաթիլի վրա տարիներ շարունակ կուտակված։

Սառցալեռները ծնվում են, երբ առանձնանում են սառցադաշտերից կամ պոկվում են սառցաժայռերից։ Ամեն մի սառցալեռ ունի սեփական անհատականություն։ Դրանք յուրահատուկ կերպ են հարաբերվում իրենց միջավայրի հետ և ունեն տարբեր փորձառություններ։ Դրանցից որոշներ հրաժարվում են հանձնվել և դիմանում են մինչև դառը վախճանը, մինչդեռ մյուսները չեն դիմանում և փշրվում են ցասումի պոռթկման մեջ։

Երբ նայում ես սառցլեռին, հեշտ է մտածել, որ դրանք մեկուսացված են, որ բաժանված են և միայնակ՝ այնպես, ինչպես մարդիկ են երբեմն իրենց մասին մտածում։ Բայց իրականություն շատ տարբեր է։ Սառցալեռի հալչելուն զուգահեռ, ես շնչում եմ դրա հնաադարյա մթնոլորտը։ Սառցալեռի հալչելուն զուգահեռ այն արտադրում է հանքային նյութերով հարուստ թարմ ջուր, որը սնում է կյանքի բազմաթիվ տեսակներ։

Ես սառցալեռների լուսանկարելու մոտենում եմ այնպես, կարծես թե իմ նախնիների դիմանկարներն են պատրաստում՝հասկանալով, որ այս առանձին պահերին նրանք գոյություն ունեն հենց այդպես և երբեք այլևս այդպիսին չեն լինի։ Նրանց հալչելը մահ չէ, դա ավարտը չէ, այլ շարունակությունն է իրենց կյանքի շրջանի մի մասը։ Սառույցների մի մասը, որ նկարահանում եմ, շատ երիտասարդ են. մի քանի հազար տարեկան։ Իսկ սառույցների մի այլ մաս ավելի քանի 100,000 տարեկան են։

Վերջին նկարը, որ կուզեի ցույց տալ ձեզ այն սառցալեռներն են, որ ես նկարել եմ Կեկերցուացսիակում, Գրենլանդիա։ Շատ հազավադեպ է պահատում, որ կարող եք ականատես լինել նրան, թե ինչպես է սառցալեռը գլորվում։ Ահա այն։ Ձախ հատվածում դուք կարող եք տեսնել փոքրիկ նավակ։ Այն մոտ 4.5 մետրանոց նավակ է։ Եվ ես կուզեի, որ դուք ուշադրություն դարձնեքսառցալեռան ձևի վրա և ջրի սահմանի մասին։ Դուք կարող եք տեսնել այստեղ, որ այն սկսում է գլորվել և նավակը տեղափոխվեց մյուս կողմը ու այնտեղ մարդ կա կանգնած։ Սա գրենլանդական միջին չափի սառցալեռ է։ Այն մոտ 120 ֆուտ բարձր է ջրի մակերերսից կամ մոտ 40 մետր։ Ես սա իրական ժամանակն արտացոլող տեսանյութ է։