Friday, 30 09 2022
Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել
Հոկտեմբերի 2-ին Ժնևում կհանդիպեն Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները
Մարտի 1-ի գործով դատախազն ազատվեց աշխատանքից․ «Ժողովուրդ»
20 զինծառայողի ծնող ցուցմունք է տվել Ջալալ Հարությունյանի դեմ․ «Ժողովուրդ»
Արտահանողները արտաքին շուկաներ կորցնելու վտանգի առաջ են
Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, օդի ջերմաստիճանը կնվազի
ԱԽ քարտուղարը հանդիպումներ է ունեցել Կենտրոնական հետախուզական գործակալության գլխամասային գրասենյակում
Հնդկական զենքը ո՞ր տարածքով կարող է հասնել Հայաստան. Վրաստա՞ն, թե Իրան
Հրդեհ՝ Ծաղկաշեն գյուղում
Ինչու Հայաստանում վառելիքը չի էժանանում, բայց հարևան Վրաստանում շարունակում է նվազել
Պուտինը պահանջել է ուղղել մասնակի զորահավաքի ժամանակ առաջացած սխալները
08:30
Live. «Առաջին լրատվական» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոն
Երևանի և հինգ մարզերի որոշ հասցեներ կհոսանքազրկվեն
Հայաստանի նոր պատվիրակություն ԱՄՆ-ում. կարևոր հարթակ և խնդիրներ
Սաակաշվիլիի կուսակցությունը պահանջում է Ռուսաստանի քաղաքացիների համար սահմանել «օկուպացիոն հարկ»
ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են
ՀՀ չորս բնակավայրերում շչակներ են գործարկվելու
Կարո՞ղ է Հայաստանը դուրս գալ ՀԱՊԿ-ից․ Զախարովայի մեկնաբանությունը
Չարժե իրական պայմանավորվածությունները փոխարինել երևակայական բանով. Զախարովան՝ միջազգային դիտորդներ տեղակայելու Փաշինյանի առաջարկի մասին
«Անթույլատրելի է Հունաստանի զինումը ԱՄՆ-ի կողմից». Էրդողան
Լեհաստանում Ինտերպոլի կողմից հետախուզվողը ներկայացել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին
Պուտինը Մոսկվայում կընդունի Դոնեցկի, Լուգանսկի, Զապորոժիեի և Խերսոնի ղեկավարներին. Պեսկով
23:30
Անկարան պատրաստ է միջնորդ դառնալ ՌԴ և Ուկրաինայի բանակցությունների հարցում
«Ագրեսորն անմիջապես պետք է դադարեցնի ռազմական գործողությունները»․ ՀՀ-ում Հնդկաստանի դեսպան
Կասեցվել է հանրային սննդի օբյեկտի արտադրական գործունեությունը. ՍԱՏՄ
Սևանա լճի նման մեր մակարդակն էլ է իջել. ջրիմուռը պետք է վերանա
23:00
Կանադայում 400 զինվորական հեռացվել է աշխատանքից պատվաստումից հրաժարվելու համար
Պետականության կայացմանը շատ մոտ ենք
Ադրբեջանի ագրեսիայի ընթացքում Սոթքի հանքը չի աշխատել, հիմա գործում է իր հզորության 40 տոկոսով
Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել, իրավիճակը հարաբերականորեն կայուն է. ՀՀ ՊՆ

Հայաստան 2040. երկո՞ւ, թե՞ չորս միլիոն բնակչություն. ժողովրդագետ Արտակ Մարկոսյանի հոդվածը

Վերջին օրերին չեն դադարում բանավեճերն այն թեմայով, թե իրական է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի կողմից հնչեցված տեսլականն այն մասին, որով 2040թ. Հայաստանը պետք է ունենա 4 մլն բնակչություն: Թեմայի շուրջ հոդված է հրապարակել Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի (ՄԱՀՀԻ) գործընկեր, պատմական գիտությունների թեկնածու, ժողովրդագետ Արտակ Մարկոսյանը.

«Նախ սկսենք այն փաստից, որ 2017թ. մարտի 1-ի տվյալներով` ՀՀ մշտական (մարդիկ, որոնք գրանցված են Հայաստանում, սակայն կարող են կարճատև կամ երկարատև բացակայել Հայաստանից) բնակչությունը կազմել է 2 մլն 981 հազար մարդ: Նշենք, որ 2011թ. Հայաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալներով` Հայաստանի մշտական բնակչության թիվը կազմել է 3 մլն 18 հազար մարդ, այսինքն պաշտոնական վիճակագրությունը ևս հավաստում է, որ Հայաստանի բնակչությունը գնալով պակասում է: Այդ նվազումը ձևավորվում է տարիներ ի վեր արձանագրվող` բնակչության բնական հավելաճի և շարունակվող միգրացիայի գնահատված մնացորդի ցուցանիշների տարբերության հաշվին:

Սակայն իրականում բնակչության նվազման գործընթացն ավելի ինտենսիվ է տեղի ունենում, քանի որ ՀՀ սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համակարգերի տվյալների համաձայն՝ 2013թ. արձանագրվել է ուղևորահոսքի 31.000, 2014թ.՝ 42.000 , 2015թ.՝ 43.000, իսկ 2016թ.՝ 49 հազարի բացասական ցուցանիշ: Այսինքն Հայաստանից բնակչության արտահոսքը ոչ միայն չի նվազում, այլև տարեցտարի ավելանում է:

Ընդ որում, 2013թ.-ից սկսած արտագաղթը փոխել է իր էությունն ու բնույթը, և հեռացողների մեծ մասն ընտանիքներով են մեկնում Հանրապետությունից: Իսկ եթե դրան գումարվի նաև այն, որ մեկնողների գերակշիռ մասը վերարտադրողական տարիքում գտնվող, աշխատունակ, երիտասարդ մարդիկ են, ապա ամենևին էլ զարմանալի չէ, որ վերջին երկու տարիներին գրանցվում է ծնելիության անկում:

Եթե 2015թ. Հայաստանում ծնվել է 41.768 երեխա, ապա 2016թ. այդ ցուցանիշն իջել է 40.638-ի: Ի լրումն այս բացասական երևույթների՝ նվազել է ամուսնությունների թիվը: Եթե 2015թ. Հայաստանում արձանագրվել է 17.603 ամուսնություն, ապա 2016թ.՝ 16.294: Ամուսնությունների նվազումը չի կարելի դիտարկել որպես ժամանակավոր երևույթ, քանի որ դա շարունակական բնույթ է կրելու: Ակտիվ ամուսնական տարիք է մուտք գործում 20-րդ դարի 90-ական թվականներին ծնված սերունդը, որի թիվը մոտ 40 տոկոսով ավելի քիչ է, քան 80-ական թվականներին ծնվածներինը: Այսինքն քիչ ծնված երեխաներից առավել քիչ թվով երեխաներ են լույս աշխարհ գալու, և ծնունդների թիվը միայն այս գործոնով պայմանավորված արդեն իսկ նվազելու է:

Ըստ փորձագիտական տվյալների՝ արդեն իսկ 2025թ. մահերի թիվը գերազանցելու է ծնունդներին, և բնական աճի ցուցանիշը բացասական է լինելու: Եվ շարունակվող արտագաղթի պայմաններում այդ գործոնն էլ ավելի է նվազեցնելու ՀՀ բնակչության թիվը: Նշենք, որ 1991թ.-ից ի վեր Հայաստանում գրանցվել են բնական աճի դրական ցուցանիշներ: 1991-2016թթ. Հայաստանում բնական աճի ցուցանիշը կազմել է մոտ 450 հազար մարդ, և այդ գործոնը որոշակի իմաստով մեղմել է արտագաղթի բացասական ազդեցությունը Հայաստանի ժողովրդագրական գործընթացների վրա: Այդ գործոնի վերացումը, ներառյալ արտագաղթը, եթե կանգ չառնի և շարունակական բնույթ ունենա, էլ ավելի կնվազեցնի ՀՀ բնակչության թիվը:

Համաձայն ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի փորձագիտական տվյալների՝ 2050թ. Հայաստանի համար գոյություն ունի բնակչության թվաքանակի լավագույն և վատագույն երկու տարբերակ: Ըստ լավագույն տարբերակի՝ Հայաստանում բնակչությունը կարող է կազմել 3 մլն 200 հազար, վատագույն տարբերակի համաձայն՝ 2 մլն մարդ»:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում