Wednesday, 17 08 2022
Հրշեջները մարել են Եղվարդում բռնկված հրդեհը
23:00
Իրանում ջրհեղեղի զոհ է դարձել 100 մարդ
22:45
Իրանը պատրաստ է ԱՄՆ հետ գերիների փոխանակում իրականացնել
Երևանն այս մասշտաբի դեպք չէր տեսել, բայց ԱԻՆ-ը պատրաստ էր նման աղետի
22:21
ՌԴ բանակն ամեն օր 40-ից 60 հազար զինամթերք է ծախսում. Ուկրաինայի ԳՇ պետ
Ցնցումները առջևում են, պետք է պատրաստվել. շտապ քաղաքական երկխոսություն է պետք
Պռոշյան-Դեմիրճյան փողոցների խաչմերուկում միկրոավտոբուս է այրվել
«Առաջին» լրատվական-վերլուծական թողարկում
Բոլոր եկեղեցիներում կկատարվի հոգեհանգստյան կարգ` ի հիշատակ «Սուրմալու»-ի պայթյունից մահացած անմեղ զոհերի
Վահան Քերոբյանը ծաղիկներ է խոնարհել պայթյունի հետևանքով զոհվածների հիշատակին
21:24
Էրդողանը մեկնում է Ուկրաինա
Այս գիշեր որոնողական աշխատանքներ չեն լինելու. ԱԻՆ խոսնակ
Հայաստանի և Ռուսաստանի կառավարությունների ղեկավարները քննարկել են առևտրատնտեսական համագործակցության առանցքային հարցեր
Ֆրանսիայի ԱԳՆ-ն ցավակցություն է հայտնել «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի կապակցությամբ
20:50
Իսրայելը հայտարարել Է Թուրքիայի հետ հարաբերությունների լիակատար վերականգնման մասին
20:40
Ինչո՞ւ Զելենսկին չի զգուշացրել ուկրաինացիներին պատերազմի սկսվելու մասին
20:30
ԱՀԿ-ն հայտնել է, որ կապիկի ծաղիկի դեմ պատվաստանյութերը 100%-ով արդյունավետ չեն
20:20
Սերբիայի նախագահը հերքել է Կոսովոյում սպասվող ռազմական գործողության մասին տեղեկությունը
20:10
ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը եռակողմ հանդիպում կունենա Զելենսկիի և Էրդողանի հետ
Live. «Առաջին լրատվական» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոն
Ստամբուլում կանցկացվի հոգեհանգստյան կարգ «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնի պայթյունի զոհերի հիշատակին
Ջրափրկարարները Սևանի ափ են դուրս բերել ՌԴ երկու քաղաքացու
19:30
COVID-19-ով ախտահարման հայտնաբերված դեպքերի թիվն աշխարհում գերազանցել Է 592 միլիոնը
19:20
Մեծ Բրիտանիայում գնաճը հուլիսին արագացել Է մինչեւ 10,1 տոկոս
19:10
Թուրքիան և ԱՄՆ-ը սկսել են F-16-ի հետ կապված հերթական բանակցությունները
ՌԴ դեսպանատան կողմից անհասկանալի վարք է մեր ողբերգության ֆոնին
Իրան-Արևմուտք. Վաշինգտոնի որոշումը
«Սուրմալու» առևտրի կենտրոնը հայտարարություն է տարածել
Խորապես ցավակցում եմ «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած ողբերգության զոհերի ընտանիքներին. Երևանի քաղաքապետ
Տեղի ունեցած ողբերգությունը առիթ էր՝ մտածելու մեր կենցաղում հրավառություն օգտագործելու նպատակահարմարության մասին. Ավինյան

«Պրիմիտիվ գողությունից» մինչև արհեստավարժ կողոպուտ

«Մենք բավականին բարդ մեխանիզմներ ենք ընտրելու, որպեսզի պրիմիտիվ գողությունը վերացնենք: Վերացրեք պրիմիտիվ գողությունը ձեր համակարգերում»,-սեպտեմբերի 22-ին ՀՀ կառավարության նիստում, պետական գերատեսչություններում գործուղումների համար ավիատոմսերի գնման հարցը քննարկելիս սաստեց նորանշանակ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը:  Նրա այս միտքը ոչ միայն դարձավ վերջին տասնօրյակի քաղաքական հիթը, այլև վերածվեց ներհայաստանյան գլուխկոտրուկի, որի վերծանմամբ-մեկնաբանմամբ է զբաղված իրեն հարգող յուրաքանչյուր «Հանրապետական» կամ հակահանրապետական:

Մինչդեռ հայաստանյան իրականությունը շատ ավելի պարզորոշ է և հստակ. ՀՀ պետական համակարգը վաղուց արդեն պարզունակ գրպանահատությունից հաստատուն անցում է կատարել դեպի արհեստավարժ, մեծ կողոպուտ:

ՀՀ Վերահսկիչ պալատի տարեկան հաշվետվություններում պետությունից գրպանահատության թվերն ու փաստերը թափվում են, ինչպես առատության եղջյուրից: 2015թ. Հաշվետությունը վկայում է, որ Վերահսկիչ պալատի կողմից վերահսկման առարկա հանդիսացող ոլորտներում՝ սոցիալական, առողջապահության, էներգետիկայի, գյուղատնտեսության, ջրային տնտեսության, դատաիրավական, վարկային և դրամաշնորհային ծրագրերում կատարված «պրիմիտիվ գողությունները» այնքան բազմակողմ են և լայնածավալ, որ դրանք արդեն վերածվել են արհեստավարժ, մեծ  կողոպուտի: Այսպես:

Վերահսկիչ պալատն արձանագրել է, որ 2014-2015թթ. դեղերի գնումներում առկա են դեպքեր, երբ դրանք ձեռք են բերվում ներմուծման արժեքից էականորեն բարձր գնով: Օրինակ՝ 2014թ. ՀՀ առողջապահության նախարարության կողմից ձեռք է բերվել 4677 դեղահատ «Դեսմոպրեսին ացետատ» 0.1մգ/5մլ դեղը՝ մեկ դեղահատը` 5789 դրամով, 27,075.2 հազ. դրամ ընդհանուր արժեքով, այն դեպքում, երբ նշված դեղը ՀՀ է ներմուծվել 2720 դրամով (ներառյալ ԱԱՀ-ն) կամ նախարարության գնման գնից ավելի քան կրկնակի անգամ ցածր գնով: Նույն դեղից 2015թ. 5000 դեղահատ ձեռք է բերվել 5267 դրամով, որը ՀՀ է ներմուծվել 3000 (ներառյալ ԱԱՀ-ն) դրամով կամ նախարարության գնման գնից 75 տոկոս ցածր գնով: Այդևայլ «օրինակները վկայում են, որ կենտրոնացված կարգով իրականացվող դեղերի գնման գործընթացում դեռևս առկա են գնագոյացմանն առնչվող խնդիրներ»,-նշվում է ՎՊ հաշվետվութան մեջ :

Վերահսկիչ պալատը վերահսկողություն է իրականացրել նաև սոցիալական ապահովության ոլորտում, ավելի որոշակի՝ Արագածոտնի և Կոտայքի մարզերի սոցապ տարածքային գործակալություններում: Երկու մարզերում խախտումները կրել են համընդհանուր բնույթ: Թվով 8 սոցծառայությունների տարածքային գործակալություններում իրականացված ընտրանքային ստուգմամբ հայտնաբերվել է խախտման 571 դեպք` 105,599.5 հազ. դրամ գումարի չափով:

Մեկ այլ ոլորտի՝ ՀՀ դատական Դեպարտամենտում իրականացված վերահսկողությունից պարզ է դարձել, որ Դատական Կարգադրիչների հանդերձանքի ձեռքբերման համար 2014-ից մինչև 2015թ. սեպտեմբերի 1-ը ընկած ժամանակահատվածի համար պետական բյուջեի միջոցներից տրամադրվել է 69,834.9 հազ. դրամ գումար, որից 17,037.5 հազ. դրամ գումարն անարդյունավետ է ծախսվել:

«Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկի» ու ՀՀ միջև կնքված վարկային համաձայնագրի շրջանակներում ՀՀ կառավարության աշխատակազմի՝ «ՀՀ օրենսդրության կարգավորման ազգային կենտրոն» ԾԻԳ պետական հիմնարկում օտարերկրյա պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների կողմից Հայաստանին տրամադրված դրամաշնորհային միջոցների և դրանց շրջանակներում ՀՀ պետական բյուջետային միջոցների օգտագործման՝ «Հայաստանի Հանրապետության կարգավորիչ գիլյոտին» ծրագրի պետական հատվածի արդիականացման 2-րդ ծրագրով 42,822.5 հազ. դրամ գումարով ձեռք բերված սարքավորումները և գույքը տարիներ շարունակ փաստացի շահագործվել են առանց մուտքագրելու և հաշվառելու: Ավելին: Ձեռք բերված 923.9 հազ.դրամի համակարգչային սարքավորում վերահսկողության ժամանակ առկա չի եղել»,-վկայում է ՎՊ՝ 2015թ. ընթացիկ հաշվետվությունը:

Վերահսկիչ պալատը հավաստիացնում է՝ վերահսկողության արդյունքները և  23 ընթացիկ հաշվետվությունները «ներկայացվել են ՀՀ Ազգային ժողով և դրանց մասին տեղեկացրել ՀՀ Նախագահին և ՀՀ կառավարությանը»:

Մինչդեռ: ԱԺ նախագահը «պրիմիտիվ գողության» մասին այլ բացատրություն ունի:      «Բացատրեմ՝ գողությունը գողանալ բառը չէ: Այսինքն, այն երևույթը, որը կառավարութան անդամները ներքևից մինչև վերև պետք է օգտագործեն, երբեմն-երբեմն դա չի կատարվում: Եվ դա համարվեց որպես գողություն: Իսկ եթե որևէ մեկը՝ ես կամ դուք գիտեք ովքեր են գողերը՝ դա ինչ-որ հայտարարելու բան չի: Դրա համար հատուկ հիմնարկներ կան, որտեղ գրում ես, որ սա գող է, և այդ գողին բռնում, տանում բանտարկում են»,- ՀՀ ԱԺ նախագահ ՀՀԿ փոխնախագահ Գալուստ Սահակյանն այսպես պարզաբանեց նորանշանակ վարչապետի՝ «պրիմիտիվ գողության» արտահայտությունը: Եվ թեպետ նրա այս բացատրությունը զարմանք ու զվարճանք առաջացրեց ներհայաստանյան կյանքում, սակայն իզուր. Գալուստ Սահակյանն իրավացի է. Հայաստանում պետությունից գողանալը, պետական ֆինանսների մսխումը երբևէ գողություն չի համարվել, և բարձրաստիճան գողերն էլ բանտում չեն. Հայաստանի կողոպտիչները ոչ միայն գողոնը չեն թաքցնում, այլև ի տես աշխարհի վայելում են այն: Այնպես որ, Գալուստ Սահակյանն իրավացի է ինչպես միշտ. ՀՀ պետական բյուջեի հանդեպ բարձրաստիճան անիրավությունը ներհայաստանյան իրողությունների անպատիժ և անբաժան ուղեկիցն է:

ՀՀ պետական բյուջեն նման է դանայան տակառի, որը տարիներ շարունակ անհնար է լցնել, և ոչ  այն պատճառով, որ հունական դիցաբանության համաձայն այն անտակ է, այլ որովհետև, հայկական տարբերակի համաձայն, տակառը չլցրած՝ դատարկում են:  Դատարկում են անհագուրդ և անկանգ: Նույնկերպ մսխում-վատնում են միջազգային կառույցներից ստացած թանկարժեք վարկերն ու դրամաշնորհները: Հայաստանում բարձրաշխարհիկ աշխատավարձերը պետական ԾԻԳ-երում և պետական համաֆինանսավորմամբ իրականացվող միջազգային վարկային և դրամաշնորհային ծրագրերում սկսում են ամսական 3000 ԱՄՆ դոլարից՝ հասնելով մինչև 20 հազ. ԱՄՆ դոլար: Այն արագությամբ, ինչ արագությամբ դատարկվում է պետբյուջեն, նույն արագությամբ աճում է ՀՀ արտաքին պետական պարտքը՝ դրա սպասարկման արատավոր մեթոդաբանությամբ ու մեխանիզմներով հանդերձ: Ըստ Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ 2016թ. հունիսի 30-ի դրությամբ ՀՀ արտաքին պարտքը կազմել է 4.470.386 մլն ԱՄՆ դոլար:

Այսօրինակ իրավիճակին ավելանում է նաև ստվերային տնտեսությունը, որը դանայան ոճրագորճի պես եթե չի սպանում, ապա դանդաղ մահվան է դատապարտում Հայաստանի տնտեսական կյանքը: Կախյալ և կոռումպացված դատաիրավական համակարգը պետական գրպանահատությունը և խոշոր կողոպուտը չի կանխարգելում ու չի պատժում: Եվ շրջանը փակվում է:

Հայաստանում «պրիմիտիվ գողությունը»՝ պետական գրպանահատությունը և առավել խոշոր չափերի յուրացումներն ու աննպատակային ու անարդյունավետ ծախսերը՝ արհեստավարժ կողոպուտը, այնքան ներդաշնակ և սերտորեն են միահյուսված իրար, որ երբեմն դժվար է լինում հստակ տարանջատել, թե որտե՞ղ է ավարտվում պետական գրպանահատությունը և որտե՞ղ սկսում արհեստավարժ, հմուտ կողոպուտը: Եվ եթե աննկատ-անհայտ է «պրիմիտիվ գողության» և պրոֆեսիոնալ կողոպուտի սահմանագիծը, ապա ակնհայտ է, որ պետբյուջեի և վարկային միջոցների մսխումները Հայաստանում վերածվել են պետական և հասարակական անվտանգության սպառնալիքների:

«Պրիմիտիվ գողությունից» պրոֆեսիոնալ կողոպուտի ճանապարհով ընթանալ Հայաստանում ավելի արագ են սովորում, քան ոլորտն արդյունավետ կառավարելը: «Վերացրե՛ք պրոֆեսիոնալ կողոպուտը ձեր համակարգերում»,-կառավարության առաջիկա նիստերից մեկում ՀՀ նորանշանակ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը ստիպված կլինի այս նախազգուշում-հայտարարությամբ հանդես գալ:

 

 

 

 

 

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում