«Ամերիա» խորհրդատվական ընկերության հերթական հետազոտությունը նվիրված է Հայաստանում արդյունաբերական գյուղատնտեսության զարգացմանը և հիմնականում վերաբերում է ջերմոցային, այգեգործական և ձկնաբուծական տնտեսություններին:
Հետազոտության արդյունքները թույլ են տալիս արդյունավետ կերպով գնահատել արդյունաբերական գյուղատնտեսության ոլորտում առկա շուկայական զարգացման միտումները, դիտարկվող հատվածներում պահանջարկի և առաջարկի առանձնահատկությունները: Հետազոտությունը տալիս է համեմատականներ այլ երկրների հետ, ներկայացնում է արտաքին առևտուրը, ոլորտի հիմնական ներկայացուցիչներին, առկա մակրոտնտեսական իրավիճակի բնութագիրը, նախանշում է ոլորտի զարգացման և ընդլայնման հնարավորությունները, գնահատում է դիտարկված ենթաճյուղերում ներդրումների արդարացվածությունը, ինչպես նաև նոր տեխնոլոգիաների ներդրման համար անհրաժեշտ ներդրումների չափն ըստ տնտեսությունների չափերի և արտադրատեսակների:
Ըստ հետազոտության արդյունքների` այժմ Հայաստանում գործում է շուրջ 900 ջերմոց, որոնց ընդհանուր տարածքը 130 հա է, իսկ Հայաստանում ամենամեծ ջերմոցի մակերեսը կազմում է շուրջ 5հա: Ջերմոցային տնտեսությունների արտադրանքի 60%-ը կազմում է բանջարեղենը, իսկ 40%-ը` ծաղիկները և դեկորատիվ բույսերը: Հայաստանում ջերմոցներում աճեցվող բանջարեղենի հիմնական տեսակներն են լոլիկը, վարունգը, լոբին և պղպեղը: Ըստ Ամերիայի փորձագետների կանխատեսման` առաջիկա հինգ տարիներին ջերմոցային տնտեսությունների զարգացման հեռանկարը գնահատվում է միջին, սակայն հիմնականում խոշոր տնտեսությունների հաշվին. փոքր և միջին ջերմոցների հեռանկարները խոստումնալից չեն:
Խաղողի և պտղա-հատապտղային տնկարկների տարածքների ավելացման միտումները վկայում են Հայաստանում այգեգործության զարգացման ներուժի մասին: Պտղի և հատապտղի տնկարկների ընդհանուր տարածքների 2/3-ը գտնվում է չորս մարզում՝ Արմավիր, Արարատ, Արագածոտն, Կոտայք: Արտադրանքի ամենամեծ կշիռն ապահովում են Արարատի և Արմավիրի մարզերը. մասնավորապես 2012-ին ամբողջ արտադրանքի կեսից ավելին բաժին է ընկնում այդ երկու մարզին: Ըստ հետազոտության արդյունքների` այգեգործության զարգացման հիմնական ռիսկը և խոչընդոտը բնակլիմայական պայմաններն են, հատկապես կարկուտները, և հակակարկոտային կայանների ներդրման ու ճիշտ կառավարման դեպքում առաջիկա տարիներին այգեգործությունը Հայաստանում չի ունենա զարգացման մեծ խոչընդոտ:
Համաձայն հետազոտության` վերջին տասը տարիների ընթացքում ձկնաբուծության արտադրանքի ծավալի միջին տարեկան աճը կազմել է 28.5%, և ձկնաբուծության արտադրանքի արտահանումն այդ նույն ժամանակահատվածում ֆիզիկական ծավալով աճել է 4.7 անգամ: Ձկնաբուծական տնտեսության զարգացման հեռանկարն առաջիկա հինգ տարիներին Ամերիայի փորձագետները գնահատում են միջին. և նշում, որ իրականում այս ենթաճյուղը բավականին մեծ պոտենցիալ ունի, իսկ իրագործելու համար անհրաժեշտ է երկու հիմնական խնդրի լուծում՝ կապված կարգավորման դաշտի հետ:
Հաշվի առնելով ներքին տնտեսության ոչ մեծ չափերը` Հայաստանում արդյունաբերական գյուղատնտեսության զարգացումը հիմնականում պայմանավորված է արտադրանքի արտահանման հնարավորություններով:
Ամերիայի այս հետազոտությունը միաժամանակ նախանշում է, թե ինչ նախադրյալներ, խոչընդոտներ և ռիսկեր կան ոլորտի զարգացման համար: Առանձին հավելվածով ներկայացվում են նաև ջերմոցային, այգեգործական և ձկնաբուծական տնտեսությունների ներկայացուցիչների շրջանում իրականացված հարցման ամփոփ արդյունքները:
Արդյունաբերական գյուղատնտեսության, ինչպես նաև նախորդող ամիսներին Ամերիայի կողմից իրականացված` սննդի վերամշակման և մանրածախ առևտրի վերաբերյալ հետազոտությունները թույլ են տալիս իրական պատկերացում ունենալ գյուղատնտեսական արտադրանքի ամբողջական շղթայի վերաբերյալ` գյուղատնտեսական ապրանքից մինչև վաճառք:
