Saturday, 06 03 2021
01:00
Թաթարստանի բնակչուհին բժիշկներին մեղադրել է որդուն առևանգելու մեջ, սակայն պարզվել է, որ նա հղի չի եղել
00:45
ԳԴՀ-ում իշխող կոալիցիան համաձայնել է «ռասա» բառը հանել սահմանադրությունից
00:30
Երկրին տան և ինքնաթիռի մեծության աստերոիդներ են մոտեցել
00:20
Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ԱՄՆ պետքարտուղարի հետ
00:10
Իրանի անվտանգության աշխատակիցներն ինքնաթիռի առևանգում են կանխել
ԱՀ նախագահ Արայիկ Հարությունյանը ընդունել է ՀՀ առողջապահության նախարարին
Ռուսական բանակում COVID-19-ով հիվանդացության ամենացածր ցուցանիշն է երկրում. Շոյգու
«Սպուտնիկ V»-ն շրջանցելով Pfizer-ին դարձել է աշխարհում երկրորդ ամենատարածված կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութը
23:15
ԱՄՆ-ն պատժամիջոց է սահմանել ուկրաինացի միլիարդատեր Իգոր Կոլոմոյսկու նկատմամբ
Հարկային տեսուչին կաշառք ստանալու համար մեղադրանք է առաջադրվել
Ռուսաստանցի երկու նոր դոլարային միլիարդատերերից մեկը Արտյոմ Խաչատրյանն է
Հայաստանը բարելավել է դիրքերը․ Տնտեսական լուրերը՝ ամփոփ
ԱՀ նախագահը կարևորել է Հայաստանի եզդի համայնքի հետ համագործակցության ընդլայնումը
Քոչարյանը սարսափում է ազատ ընտրություններից․ «ԿԱՄԵՐՏՈՆ»
ՀՀ պաշտպանության նախարարը աշխատանքային շրջայցեր է կատարել ԶՈՒ ստորաբաժանումներ
Բանակում չունենք Վազգենի նման հեղինակություն․ նա թույլ չտվեց՝ քաղաքականությունը մտներ բանակ ու խրամատներ
Սերժ Սարգսյանը «Եռաբլուր» պանթեոնում հարգանքի տուրք է մատուցել Վազգեն Սարգսյանի հիշատակին
ՓՊ-ն կոչ է անում ՀՀ նախագահին ԶՈՒ ԳՇ պետի ազատման հրամանագրի նախագծի հարցով դիմել ՍԴ
Վատիկանը կարևորում է Ռուսաստանի դերը ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործում
21:20
Եվրահանձնաժողովը հաստատել է, որ ԵՄ երկրները կարող են ձեռք բերել «Sputnik V»
Երկրորդ և երրորդ նախագահները ԳՇ դեպքերը քաշում են իրենց տակ․ 17-ի պլանը ձախողվում է
Հայ խաղաղապահների հերթական զորախումբը վերադարձել է հայրենիք
«Օ, Զանգեզուր, օ, Կյորես…»․ Ալիևը կրկին զառանցում է․ Լուրերի հիմնական թողարկում
Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Անգելա Մերկելի հետ քննարկել է Սիրիայի և Լիբիայի հետ կապված հարցեր
20:50
Լոնդոնում բացվել է առաջին ոչ ամերիկյան Amazon խանութը՝ առանց դրամարկղերի և վաճառողների
Fitch-ը Երևանին վերադարձրել է երկարաժամկետ «B+» վարկանիշը՝ «Կայուն» կանխատեսմամբ
Օնիկ Գասպարյանն անձնական օգտահաշիվ չունի որևէ սոցիալական ցանցում. ԳՇ
Գորիս-Կապան միջպետական ավտոճանապարհի Որոտան-Դավիթ Բեկ հատվածում միջադեպեր չեն արձանագրվել․ ՀՀ ԶՈՒ
Պարտությունը ծրագրված էր այն օրից, երբ Քոչարյանը կեղծ տեղեկանքով դարձավ ՀՀ նախագահ
Վաղարշակ Հարությունյանը պարգևատրել է կին զինծառայողներին և կուրսանտներին

Երբ ոչ մեկը չի ուզում լինել «էշ նահատակ»

Ներքաղաքական համակարգային ճգնաժամը Հայաստանում նորանոր հետաքրքիր դրսևորումներ է ստանում: Դրանցից ամենահետաքրքիրը, սակայն, իշխանական ուղղահայացի շարունակվող փլուզումն է:

Ընդ որում, սա մի փլուզում է, որ տեղի է ունենում առանց կողմնակի միջամտության: Ասել է թե` եթե մենք սովոր ենք տեսնել իշխանության այնպիսի փլուզում, որը արդյունք է ընդդիմության կամ որոշակի այլ ուժերի հասցրած հարվածների, տվյալ դեպքում հայաստանյան իշխանական ուղղահայացի փլուզումը ոչ միայն ցածր «սեյսմակայունության», այլև քայքայվածության արդյունք է:

Շատ ավելի վաղ սկսված այդ պրոցեսի ամենացայտուն դրսևորումը մենք տեսանք վերջին երեք տարիների ընթացքում: Եվ եթե ավելի ակադեմիական լեզվով սահմանելու լինենք, կարող ենք արձանագրել, որ դա մի պրոցես է, որի արդյունքում իշխանության ֆորմալ մարմինները դե ֆակտո կորցնում են իրենց նշանակությունը, և նրանց գոյությունը մնում է միայն որպես իրավական կատեգորիա:

Ու այսօր արդեն կարող ենք ասել, որ իշխանության չորս հիմնական կրողներից գոնե երեքը այլևս դուրս են մնացել խաղից և, ըստ էության, գոյություն չունեն: Խոսքը նախևառաջ ժողովրդի մասին է, որը, ըստ ՀՀ Սահմանադրության, հանդիսանում է իշխանության բարձրագույն կրողը:

Իհարկե, Սերժ Սարգսյանի վարչակազմն արդեն երեք տարի հետևողականորեն փորձում է լուծել այս խնդիրը, սակայն լուծելու առարկայացումը, ի վերջո, արձանագրվեց 2009 թ. Երևանի ավագանու ընտրություններում, երբ ոչ միայն կոնկրետ մարդու կոնկրետ պաշտոնի «դնելու» խնդիր էր լուծվում, այլև մոդել էր փորձարկվում, որն արդյունքում արդարացրեց իրեն, և պարզ դարձավ, որ գտնվել է ընտրովի պաշտոնյաներին որոշելու գործում ընտրողին խաղից դուրս թողնելու բանաձևը:

Պետական իշխանության հաջորդ թևը՝ դատականը նույնպես վերջին տարիներին վերջնականորեն ապացուցեց իր չգոյությունը: ՀՀ դատարաններում դատավորներն այլևս ոչինչ, բացարձակապես ոչինչ չեն որոշում, ինչը նշանակում է, որ դատական համակարգը երկրում ամբողջությամբ է ոչնչացված:

Գրեթե ամեն քառօրյային էլ մենք վկան ենք, թե ինչպես են ԱԺ անկենդան դահլիճում կայանում մեր պետության կենսագործունեության համար կարևոր օրենքների քննարկումները: Սա վաղուց արդեն նշանակում է, որ խորհրդարանը նույնպես դե ֆակտո կորցրել է իր նշանակությունը՝ վերածվելով ընդամենը ցուցանակի:

Իհարկե, նույնիսկ տասը տարի առաջ բոլորս մտածում էինք, որ այսպես երկար շարունակվել չի կարող, ու նույն զգացողությունն ենք ունենում նաև ամեն Աստծո օր: Բայց քանի որ այս կարգի զգացողություններն ապացուցել են իրենց անկենսունակությունը, պետք է ենթադրել, որ պրոցեսն ունենալու է իր շարունակությունը: Եթե փորձենք պատկերացնել այդ շարունակությունը, ապա կոալիցիոն հուշագրի թարմացված տարբերակի ստորագրումից հետո պետք է արձանագրենք, որ ոչնչացման հաջորդ օբյեկտը գործադիր իշխանությունն է:

Այս պրոցեսը շարունակաբար իջնելու է ներքև, և օլիգարխները արդեն իսկ բացահայտորեն որոշակի արեալում իրենց հայտարարելու են բացարձակ իշխանություն: Այնտեղ, որտեղ չկան ձևավորված օլիգարխներ, պայքարը ընթանալու է միլպետների, ԱԱԾ տարածքային պետերի, կրիմինալի և փողատերերի միջև, ու չի բացառվում, որ այս ֆոնին տեղի ունենան քրեական «հաշիվմաքրոցիներ», որոնց արդյունքում կհաղթի ուժեղագույնը:

Այս ընթացքում, իհարկե, ներքաղաքական կայունությունը և պետական իշխանության ֆուտլյարը կպահպանվի: Ասել է թե՝ իշխանության սույն փլուզումը ամենևին էլ չի նշանակում իշխանափոխություն: Իշխանությունը մնալու է նույնը, այն տարբերությամբ, որ իրականում չի կատարելու իր ունեցած պարտականությունները և օգտվելու է միայն իրավունքից: Իշխանության վերին և ներքին օղակները, տեղական իշխանիկներն ու հանրապետական իշխանները իրար հետ կապված են լինելու «նալոգների» համակարգով:

Այսինքն` տեղական իշխանությունը պարբերաբար ընծաներ կմատուցի վերին իշխանությանը, որ նա իր համար պրոբլեմներ չստեղծի: Այս պրոցեսի առավել զարգացման դեպքում կպարզվի, որ, ասենք, ՀՀ ոստիկանապետը չի կարող որևէ ռեգիոնալ ոստիկանապետի ազատել աշխատանքից, և ռեգիոնն իր ոստիկանապետին պաշտպանելու համար պատրաստ կլինի դիմել անգամ զինված պայքարի:

Մենք, իհարկե, չենք հավատում, որ Հայաստանը կարող է այսքան անհուսալիորեն ընկնել: Բայց ժամանակին մենք նաև ծիծաղում էինք Իլհամ Ալիևին նախագահ դարձնելու հայր Ալիևի փութաջանության վրա ու չէինք հավատում, որ մեզ մոտ էլ է նման բան հնարավոր: Պարզվեց` հնարավոր է: Չէինք հավատում նաև, որ երկրի վարչապետը մի օր կգնա գյուղ և կթվորուհիներին փութաջանորեն կսովորեցնի կով կթելու բոլոր մանրամասները: Պարզվեց՝ հնարավոր է:

Իհարկե, այս իրավիճակի կամ գոնե դրա մեկ երրորդի գիտակցումը ցանկացած բանական մարդու համար ակնհայտ է դարձնում փոփոխությունների ավելի կոնկրետ` երկրի իշխանության փոփոխության անհրաժեշտությունը: Սակայն փոփոխությունների անհրաժեշտության գիտակցումը դեռևս չի նշանակում փոփոխություն: Սերժ Սարգսյանը ֆենոմենալ կերպով է լուծել փոփոխության համընդհանուր ցանկությունը զսպելու, այսինքն` դրանք գործողությունների վերածելը արգելելու խնդիրը: Իր գործունեությամբ նա բոլորիս ցույց է տվել, որ ամեն ինչ կարող է շատ ավելի վատ լինել, և հետո այնպես է արել, որ երկրում բոլորը ունենան կորցնելու ինչ-որ բան: Այս գիտակցումը մարդկանց ստիպում է շատ ավելի զգուշավոր լինել որևէ կոնկրետ քայլ ձեռնարկելուց առաջ:

Կարճ ասած, մենք՝ բոլորս, գիտակցում ենք փոփոխությունների անհրաժեշտությունը, բայց մեզնից յուրաքանչյուրը չի ուզում լինել «էշ նահատակ», ու այս գիտակցումը, թերևս, իրականում այն բազան է, որի վրա հիմնված է մեր ազգային միասնությունը: Ու այս բանաձևը միավորում է բոլորին` երկրի քաղաքական «իսթաբլիշմենթին» մինչև ամենավերջին չքավորը, որը հոգու խորքում վախենում է կորցնել իր միակ ձուածան հավին, որ կարող է սովից սատկել, եթե ինքը մի քանի տարով ազատազրկման ենթարկվի:

Եվ ինչպես չքավորի համար իր հավը, նույնպես և մեզ համար թանկ են մեր բջջային հեռախոսն ու ավտոմեքենան, մեր համակարգիչն ու գրասենյակը, ամեն օր աշխատանքի գնալու և աշխատանք ունենալու հնարավորությունը:

«Իսկ ո՞վ կարող է երաշխավորել, որ իմ հեռախոսն ու ինքնաշարժը չէ այն զոհը, որ անհրաժեշտ է լինելու հեղափոխության համար»,- մտածում է մեզնից յուրաքանչյուրը, և Սերժ Սարգսյանն էլ խորամանկորեն մեր ձեռքից չի վերցնում ո՛չ ինքնաշարժը, ո՛չ հեռախոսը, որովհետև վախենում է, որ եթե մեր հեռախոսը վերցնի, մենք էլ կջղայնանանք, ու իր պաշտոնը կվերցնենք: Մենք էլ մտածում ենք, քանի դեռ Սերժ Սարգսյանը չի վերցրել մեր հեռախոսն ու ավտոմեքենան, հանգիստ մնանք, որովհետև եթե նրա իշխանությունը վերցնելու կոնկրետ քայլ անենք, նա կարող է ավելի ջղայնանալ ու փակել մեր գրասենյակը, վերցնել մեր մեքենան, ֆաքսը, հեռախոսը, սպանել մեզ կամ էլ սատկացնել մեր միակ ձուածան հավին:

Սա է պատճառը, որ մենք՝ բոլորս, միասնաբար նայում ենք Մեդվեդևին ու Օբամային, յուրաքանչյուրս՝ մեր տեսակետից: Սրանց հետ հույսեր են կապում բոլորը, ընդդիմությունն ու իշխանությունը՝ ովքեր ունեն իշխանությունը փոխելու և այն ամեն գնող պահպանելու թաքուն կամ բացահայտ ամբիցիաներ: Նաև վարչապետական, նախարարական, նոբելյան և ուղղակի լավ և արժանապատիվ ապրելու ամբիցիաներ: Մենք՝ բոլորս, սակայն, երազելով ժողովրդավարական փոփոխությունների մասին, մոռանում ենք, որ ժողովրդավարական բառի արմատը ժողովուրդն է (մենք` բոլորս), և ոչ թե Մեդվեդևն ու Օբաման: Մոռանում ենք նաև ԱՄՆ նախկին նախագահ Բիլ Քլինթոնի հայտնի խոսքերը. «Եթե ժողովուրդները չեն ուզում դեմոկրատիայի պայմաններում ապրել, մենք չենք կարող նրանց ստիպել»:

Օբամայի կոնցեպցիան սրանից տարբերվում է, բայց շատ քիչ է տարբերվում:

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում
new adriver("adriver_banner_525093214", {sid:216038, bt:52, bn:28});